Encyklopedia |
Wiedza z zakresu demokracji bezpośredniej
- Budżet partycypacyjnysearch for term
Budżet partycypacyjny - oznacza oddolny proces definiowania priorytetów budżetowych i wskazywanie przez obywateli, które inwestycje i projekty należy realizować w ich miejscowości. Podczas tworzenia budżetu partycypacyjnego, uwzględniany jest poziom ważności przyznany danej sprawie przez mieszkańców, lista braków w infrastrukturze zgłoszona przez zgromadzenie oraz liczba mieszkańców danej dzielnicy.
- Demokracja bezpośredniasearch for term
Demokracja bezpośrednia - (z greckiego Demos = lud oraz kratos = panować czyli bezpośrednie panowanie ludu) system polityczny, w którym decyzje podejmuje się przez głosowanie ludowe (plebiscyt, referendum), w którym wziąć udział mogą wszyscy obywatele uprawnieni do głosowania. W demokracji bezpośredniej, w porównaniu do obecnej w większości państw zachodnich demokracji pośredniej, wyborcy mają większy i bardziej bezpośredni wpływ na podejmowane przez władze decyzje.
- Demokracja pośrednia, przedstawicielska, parlamentarnasearch for term
Demokracja pośrednia (przedstawicielska, parlamentarna) - to rodzaj demokracji, gdzie decyzje podejmują przedstawiciele społeczeństwa wybrani w wyborach. Model ten jest zastosowany w większości państw demokratycznych, m.in. w Polsce.
- Frekwencjasearch for term
Frekwencja (łac. frequentia - częstotliwość) - najczęściej wyrażany procentowo stosunek liczby osób, które wzięły udział w konkretnym zdarzeniu, np.: wybory parlamentarne, zajęcia lekcyjne do liczby osób, które były zaproszone lub miały prawo wziąć udział w danym zdarzeniu.
- Kaskada informacyjnasearch for term
Kaskada informacyjna - Ludzie posiadający odmienną, niepełną wiedzę, czasem idą za przykładem innych, posiadających również częściową wiedzę. Robią to ponieważ wierzą, że uczą się od nich. Jednak jeśli pominą własne informacje kaskada przestaje uczyć. Decyzja w ten sposób podjęta opiera się na (błędnym) przeświadczeniu o tym, że wiedza innych jest bardziej wartościowa od naszej.
- Mądrość tłumówsearch for term
Mądrość tłumów to zjawisko polegające na tym, że szczątkowa wiedza zgromadzona w głowach dużej liczby osób sumuje się. Zdarza się, że duża grupa laików podejmuje bardziej właściwą decyzję niż mała grupa specjalistów. Zjawisko to nie zawsze występuje samoistnie. Warunki które mu sprzyjają to: 1.Różnorodność poglądów (punktów widzenia, opinii); 2.Decentralizacja (samorządność - nie ma podmiotu dominującego); 3.Niezależność w myśleniu; 4.Agregacja (czyli podsumowanie synteza, zebranie wniosków a w szczególności głosowanie); 5.Osobista nagroda i kara dla każdego podejmującego indywidualną decyzję; 6.Równy i pełny dostęp do informacji (transparentność); 7.Pytanie zawiera bilans zysków i strat; 8.Dyskusja (każdy pomysł musi być przedyskutowany i muszą być wymienione wszystkie możliwe opcje); 9.Czas na przestudiowanie tematu referendum; 10.Pytanie nie zawiera podwójnych zaprzeczeń; 11.Podjęcie decyzji musi być tak samo łatwe jak wycofanie się z niej; 12. Zbyt duże wymagania formalne osłabiają demokrację (np. duża liczba wymaganych podpisów);
- Subsydiarnośćsearch for term
Subsydiarność – zasada, według której każdy szczebel władzy powinien realizować tylko te zadania, które nie mogą być skutecznie zrealizowane przez szczebel niższy lub same jednostki działające w ramach społeczeństwa. Zasada subsydiarności, zwana też zasadą pomocniczości, jest ważnym elementem katolickiej nauki społecznej, a sama idea sięga swymi korzeniami czasów starożytnych.
Termin subsydiarność wywodzi się z łacińskiego słowa subsydium, oznaczającego pomoc, wsparcie, siły rezerwowe.
Zasada subsydiarności mówi, że władza powinna mieć znaczenie pomocnicze, wspierające w stosunku do działań jednostek, które ją ustanowiły. Tam, gdzie nie jest to konieczne, państwo powinno pozwolić działać społeczeństwu obywatelskiemu, rodzinom, wolnemu rynkowi. W sytuacji wymagającej interwencji, winno natomiast rozwiązywać problem na szczeblu możliwie najbliższym obywatelom, a więc raczej w gminach niż w regionach i raczej w regionach niż w centrum.
Zasadę pomocniczości streszczają zdania: "tyle władzy, na ile to konieczne, tyle wolności, na ile to możliwe" oraz "tyle państwa, na ile to konieczne, tyle społeczeństwa, na ile to możliwe".- System referendalnysearch for term
System referendalny - W systemie referendalnym wyborcom przysługuje prawo do referendum. Oznacza to, że mogą oni na drodze referendum odrzucić każda uchwaloną przez parlament ustawę, oraz uchwalić każdą inną. Wszystkie ustawy, zarówno te uchwalane przez parlament, jak i te uchwalane na drodze referendum, muszą spełniać te same z góry określone wymogi formalne. (według Wacława Timoszyka)




